စူဠာမဏိ ဘုရားသည္ ကြမ္းေတာင္ေပါက္ လုိဏ္ႏွစ္ဆင့္ဂူဘုရားျဖစ္ၿပီး ေအဒီ ၁၁၈၃ တြင္ နရပတိစည္သူမင္း (ေအဒီ ၁၁၇၄-၁၂၁၁) တည္ခဲ့သည္။
စူဠာမဏိ ဘုရားဘဲြ႕ေတာ္မွာ (စူဠ-ေသွ်ာင္ထံုး၊ မုနိ-ဘုရား) ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ ရသည္။ ဘုရားအတြင္းရွိ ခရစ္ ၁၅ ရာစုက ေရးထုိးထားသည့္ မင္စာတြင္ ဘုရားဘဲြ႕ေတာ္ကုိ "ေဇာတမဏိ၊ ပတၱျမား ေရာင္လ်ံ " ဟုေဖာ္ျပ ထားသည္။
စူဠာမဏိ ဘုရားေက်ာက္စာအရ နရပတိ စည္သူမင္းသည္ ၂၀ ေအာက္တုိဘာ ၁၁၈၃ တြင္ ပုဂံအေရွ႕ဘက္ ေျခာက္မုိင္ အကြာ တုရင္းေတာင္သုိ႔ ထြက္ခြာစဥ္ ေတာက္ပေသာ အေရာင္ကုိ ျမင္မိသည္။ နရပတိ စည္သူမင္းက မွဴးမတ္တုိ႔အား "ထုိ ေတာက္ပေသာ အရာသည္ မီးေလာ " ဟုေမးျမန္းရာ မွဴးမတ္တုိ႔က "မီး" ဟု ေလွ်ာက္တင္ခဲ့သည္။ နရပတိ စည္သူမ်ားသည္ တုရင္းေတာင္မွ အျပန္တြင္ ထုိေတာက္ပေသာ အရာေပၚ ထြက္ေနသည့္ ေနရာကို ျမတ္စြာတကား ဟုဆုိ၍ ဂူတည္ေဆာက္ရန္ အရာနင္းခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ထုိေနရာတြင္ လုိဏ္ႏွစ္ဆင့္ ဂူဘုရား တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ နရပတိ စည္သူမ်ားႀကီးသည္ စူဠာမဏိ ဘုရား တည္ေဆာက္ၿပီးစီး ေသာအခါ ေရစက္သြန္း အမွ်ေ၀ခဲ့သည္။ သာသနာေတာ္ အႏွစ္ ၅၀၀၀ တည္တံ့ရန္ ရည္ရြယ္၍ လယ္ယာေျမမ်ားလည္း လွဴဒါန္းခဲ့သည္။ စူဠာမဏိ ဘုရားတြင္ နံရံေဆး ပန္းခ်ီမ်ား၊ အဂၤေတ ပန္းလက္ရာမ်ား၊ စဥ့္ကြင္းမ်ားကုိ ေလ့လာနိုင္သည္။
စူဠာမဏိ ဘုရားတြင္ ပုဂံေခတ္၊ အင္း၀ေခတ္ ႏွင့္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ လက္ရာ နံရံပန္းခ်ီမ်ားကို ေတြ႕ရသည္။ ဂူဘုရား ေျမညီထပ္ အလယ္မ႑ိဳင္ ပတ္လည္ စၾကၤေပါင္းကူး မ်က္ႏွာၾကက္တြင္ အ၀ါရင့္ ႏွင့္ အနက္ေရာင္ ေဆးတုိ႔ျဖင့္ ေရးဆဲြထားသည့္ ပုဂံေခတ္လက္ရာ ျခဴးပန္း ျခဴးႏြယ္ ႏွင့္ ကႏုတ္ပန္းမ်ား ရွိသည္။ ေျမညီထပ္ ဗုဒၶရုပ္ပြား ဆင္းတုႀကီး မ်ား၏ ေဘးႏွင့္ စၾကၤနံရံတြင္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ လက္ရာနံရံျပည့္ ေရးဆဲြထားသည့္ ဗုဒၶရုပ္ပြားပံု၊ ျမတ္စြာ ဘုရား၀ါဆုိစဥ္မ်ား၊ ႏွစ္က်ိပ္ရွစ္ဆူ ဘုရားပံု၊ ဧတဒဂ္ရ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶ၏တပည့္ သာ၀က (၈၀) တုိ႔၏ ပံုမ်ားရွိသည္။ ဂူဘုရား အတြင္း ေခတ္အဆက္ဆက္က ေရးမွတ္ခဲ့ေသာ နံရံကမၸည္း စားမ်ားရွိၿပီး အခ်ိဳ႕မွာ သသၤကရုိက္ဘာသာ၊ အခ်ိဳ႕မွာ ေရွးျမန္မာ အကၡရာ တုိ႔ျဖင့္ ေရးထုိးထားသည္။
ဂူဘုရား၏ အျပင္ပတ္လည္တြင္ အဂၤေတပန္းေတာ့ လက္ရာမ်ား ျဖစ္သည့္ တုိင္ဖံုးပန္းမ်ား၊ ဘီလူး ပန္းဆဲြမ်ား၊ ကႏုတ္ပန္းမ်ား၊ ပုလဲလံုးမ်ား၊ ရာမလက္ညိႇဳးႏွင့္ စုလစ္မြန္းခၽြန္ တံကဲပန္းမ်ားကုိ ေလ့လာႏိုင္သည္။ ဂူဘုရား၏ ပစၥယာအဆင့္ဆင့္ စိန္တန္းမ်ားတြင္ စဥ့္၀ါႏွင့္ စဥ့္စိမ္းေရာင္ စဥ့္ကြက္ စဥ့္ပန္းမ်ားျဖင့္ မြမ္းမံ တန္ဆာဆင္ ထားသည္။
ဦးေမာင္ေမာင္ (ဘီေအ)သမုိင္း၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ၏ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ပုဂံေစတီပုထုိးမ်ား
ပံုကို Flicker မွ ရယူထားပါတယ္။
စူဠာမဏိ ဘုရားဘဲြ႕ေတာ္မွာ (စူဠ-ေသွ်ာင္ထံုး၊ မုနိ-ဘုရား) ဟူ၍ အဓိပၸာယ္ ရသည္။ ဘုရားအတြင္းရွိ ခရစ္ ၁၅ ရာစုက ေရးထုိးထားသည့္ မင္စာတြင္ ဘုရားဘဲြ႕ေတာ္ကုိ "ေဇာတမဏိ၊ ပတၱျမား ေရာင္လ်ံ " ဟုေဖာ္ျပ ထားသည္။
စူဠာမဏိ ဘုရားေက်ာက္စာအရ နရပတိ စည္သူမင္းသည္ ၂၀ ေအာက္တုိဘာ ၁၁၈၃ တြင္ ပုဂံအေရွ႕ဘက္ ေျခာက္မုိင္ အကြာ တုရင္းေတာင္သုိ႔ ထြက္ခြာစဥ္ ေတာက္ပေသာ အေရာင္ကုိ ျမင္မိသည္။ နရပတိ စည္သူမင္းက မွဴးမတ္တုိ႔အား "ထုိ ေတာက္ပေသာ အရာသည္ မီးေလာ " ဟုေမးျမန္းရာ မွဴးမတ္တုိ႔က "မီး" ဟု ေလွ်ာက္တင္ခဲ့သည္။ နရပတိ စည္သူမ်ားသည္ တုရင္းေတာင္မွ အျပန္တြင္ ထုိေတာက္ပေသာ အရာေပၚ ထြက္ေနသည့္ ေနရာကို ျမတ္စြာတကား ဟုဆုိ၍ ဂူတည္ေဆာက္ရန္ အရာနင္းခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ထုိေနရာတြင္ လုိဏ္ႏွစ္ဆင့္ ဂူဘုရား တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ နရပတိ စည္သူမ်ားႀကီးသည္ စူဠာမဏိ ဘုရား တည္ေဆာက္ၿပီးစီး ေသာအခါ ေရစက္သြန္း အမွ်ေ၀ခဲ့သည္။ သာသနာေတာ္ အႏွစ္ ၅၀၀၀ တည္တံ့ရန္ ရည္ရြယ္၍ လယ္ယာေျမမ်ားလည္း လွဴဒါန္းခဲ့သည္။ စူဠာမဏိ ဘုရားတြင္ နံရံေဆး ပန္းခ်ီမ်ား၊ အဂၤေတ ပန္းလက္ရာမ်ား၊ စဥ့္ကြင္းမ်ားကုိ ေလ့လာနိုင္သည္။
စူဠာမဏိ ဘုရားတြင္ ပုဂံေခတ္၊ အင္း၀ေခတ္ ႏွင့္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ လက္ရာ နံရံပန္းခ်ီမ်ားကို ေတြ႕ရသည္။ ဂူဘုရား ေျမညီထပ္ အလယ္မ႑ိဳင္ ပတ္လည္ စၾကၤေပါင္းကူး မ်က္ႏွာၾကက္တြင္ အ၀ါရင့္ ႏွင့္ အနက္ေရာင္ ေဆးတုိ႔ျဖင့္ ေရးဆဲြထားသည့္ ပုဂံေခတ္လက္ရာ ျခဴးပန္း ျခဴးႏြယ္ ႏွင့္ ကႏုတ္ပန္းမ်ား ရွိသည္။ ေျမညီထပ္ ဗုဒၶရုပ္ပြား ဆင္းတုႀကီး မ်ား၏ ေဘးႏွင့္ စၾကၤနံရံတြင္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ လက္ရာနံရံျပည့္ ေရးဆဲြထားသည့္ ဗုဒၶရုပ္ပြားပံု၊ ျမတ္စြာ ဘုရား၀ါဆုိစဥ္မ်ား၊ ႏွစ္က်ိပ္ရွစ္ဆူ ဘုရားပံု၊ ဧတဒဂ္ရ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶ၏တပည့္ သာ၀က (၈၀) တုိ႔၏ ပံုမ်ားရွိသည္။ ဂူဘုရား အတြင္း ေခတ္အဆက္ဆက္က ေရးမွတ္ခဲ့ေသာ နံရံကမၸည္း စားမ်ားရွိၿပီး အခ်ိဳ႕မွာ သသၤကရုိက္ဘာသာ၊ အခ်ိဳ႕မွာ ေရွးျမန္မာ အကၡရာ တုိ႔ျဖင့္ ေရးထုိးထားသည္။
ဂူဘုရား၏ အျပင္ပတ္လည္တြင္ အဂၤေတပန္းေတာ့ လက္ရာမ်ား ျဖစ္သည့္ တုိင္ဖံုးပန္းမ်ား၊ ဘီလူး ပန္းဆဲြမ်ား၊ ကႏုတ္ပန္းမ်ား၊ ပုလဲလံုးမ်ား၊ ရာမလက္ညိႇဳးႏွင့္ စုလစ္မြန္းခၽြန္ တံကဲပန္းမ်ားကုိ ေလ့လာႏိုင္သည္။ ဂူဘုရား၏ ပစၥယာအဆင့္ဆင့္ စိန္တန္းမ်ားတြင္ စဥ့္၀ါႏွင့္ စဥ့္စိမ္းေရာင္ စဥ့္ကြက္ စဥ့္ပန္းမ်ားျဖင့္ မြမ္းမံ တန္ဆာဆင္ ထားသည္။
ဦးေမာင္ေမာင္ (ဘီေအ)သမုိင္း၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ၏ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ပုဂံေစတီပုထုိးမ်ား
ပံုကို Flicker မွ ရယူထားပါတယ္။