သိၾကား သာသနာ ဟူေသာစကားမွာ သိၾကားမင္း၏ အဆံုးအမကုိ ဆုိလုိေသာ စကားမဟုတ္ပါ။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ခိုင္းေစ ေတာ္မူခ်က္အရ သိၾကားမင္း ေစာင့္ေရွာက္အပ္ေသာ ဗုဒၶသာသနာကုိ ဆုိေသာ စကားျဖစ္ပါသည္။ သိၾကားမင္း ေစာင့္ေရွာက္အပ္ေသာ သာသနာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သိၾကားသာသနာဟု ေခၚဆုိေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
အနာဂတံဥာဏ္ေတာ္ျဖင့္ ေလာကကုိ ႐ွဳၾကည့္ေတာ္မူရာ
ျမတ္စြာဘုရားသည္ သာသနာေတာ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ရန္ သာသနာ့ ဥာဏ္ေတာ္ျဖင့္ ေလာကကုိ ႐ႈၾကည့္လတ္ေသာ္ သီဟုိဠ္ကၽြန္းတြင္ သာသနာေတာ္ ထြန္းကားလာမည့္ သမၸတၱိဂုဏ္ကုိ ျမင္ေတာ္မူ၍ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ ရွင္မဟိႏၵ သာသနာျပဳအံ့ေသာ အေၾကာင္းကုိ မိန္႔ၾကားေတာ္မူသည္။ သင္ သိၾကားမင္းသည္ ထုိကဲ့သုိ႔ ရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္းသို႔သြား၍ သာသနာျပဳေသာအခါ၌ အေပါင္းအေဖာ္ အကူအညီ ျဖစ္ပါေလေလာ့ဟု ေစခိုင္း ေတာ္မူခဲ့ေလသည္။
သိၾကားမင္းကာ "ေကာင္းပါၿပီ အရွင္ျမတ္ဘုရား" ဟု ၀န္ခံစကား ေလွ်ာက္ထား၍ ရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ သာသနာျပဳေသာအခါ အကူအညီ အေဖာ္သဟဲ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္းျဖင့္ ၀ိနယပိဋကတ္၊ အ႒ကထာ တြင္ ေဖာ္ျပသည္။
သာသနာေရးကိစၥမွန္သမွ် သိၾကားမင္းေစာင့္ေရွာက္ရစ္ရန္
ဤအ႒ကထာ၌ ျမတ္စြာဘုရားသခင္သည္ အရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ သာသနာျပဳေရး အတြက္သာ သိၾကားမင္းအား ေစခုိင္းေတာ္မူပံုကုိ ျပေသာ္လည္း ဤကိစၥတစ္ခုသာမက ေနာင္ ငါဘုရား မရွိသည့္ေနာက္ သာသနာေရး ကိစၥမွန္သမွ် သင္သိၾကားမင္း ေစာင့္ေရွာက္ ကူညီရစ္ပါေလ ဟု မွာၾကားျခင္း ကိစၥၿပီး၏။
ထုိသုိ႔ ေစခုိင္းေတာ္မူေသာအခါ သာဓုဘေႏၱ အာမဘေႏၱ စသည္ျဖင့္ သိၾကားမင္း၏ ၀န္ခံခ်က္ ထုိ အ႒ကထာ၌ မပါရွိေသာ္လည္း
တဒါသေကၠည ေဒ၀ါမိႏၵာ၊ မဟိႏၵေတၳရံ ဥပသကၤမိတြာ၊ ဧတဒေ၀ါစ-
ဤအ႒ကထာလာ စကားကုိ ေထာက္၍ ျမတ္စြာဘုရား ခုိင္းေစေတာ္မူေသာ ခဏပင္ သိၾကားမင္းသည္ အာမ၀န္တာ ခံခဲ့သည္ဟု မွတ္ယူရာ၏။ ျမတ္စြာဘုရား ေစခုိင္းေတာ္မူခ်က္ အတုိင္း ရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ သာသနာျပဳ ေသာအခါ သိၾကားမင္း အကူအညီေပးျခင္းကုိ ေထာက္ဆ၍ ျမတ္စြာဘုရား ေစခုိင္းေတာ္မူခ်ိန္တြင္ အာမဘေႏၱ၀န္ခံ စကား ေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္ဟု မွန္းဆ၍ သိႏုိင္ေလသည္။
ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ အမၺ႒လုင္
ထုိ႔ျပင္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ႏွင့္ အမၺ႒လုင္ တုိ႔၏ ဇာတ္ႏွင့္စပ္၍ စကား အေျခအတင္ ေျပာဆုိ မိန္႔ၾကားရာ၌ ျမတ္စြာဘုရားက အမၺ႒လုင္ကုိ ႏွစ္ႀကိမ္တုိင္ပင္ ေမးေသာအခါ အမၺ႒လုင္သည္ ေပတိေပကပ္ မေျဖၾကားဘဲ ေနမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိၾကားမင္းသည္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္အား ေလွ်ာက္ထားခဲ့ဖူး ေလသည္။
"ဘ၀ဂါ ဓမၼံ ေဒေသထ"
"တုမာကံ ဓမၼစကၠံ ေဟာတု၊ အမွာကံ အာဏာစကၠႏၱိ ပဋိညံ အကာသိ"
သာသနာေတာ္ အႏွစ္ ၅၀၀၀ ကာလပတ္လံုး
တပည့္ေတာ္တုိ႔ဘက္က အာဏာစက္ ျဖစ္ပါေစမည္ဟု သိၾကားမင္း၏ ေလွ်ာက္ထားခ်က္သည္ ျမတ္စြာဘုရား သခင္ ပရိနိဗၺာန္ စံၿပီးသည့္ေနာက္ အႏွစ္ ၅၀၀၀ ကာလပတ္လံုး တပည့္ေတာ္ ေစာင့္ေရွာက္ပါမည္။ သာသနာျပဳ ပုဂၢိဳလ္ တုိ႔အား ကူညီပါမည္။ အေဖာ္သဟဲ ျဖစ္ေစပါမည္ဟု ေလွ်ာက္ထားျခင္း ေပတည္း။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရားသခင္ တာ၀န္ေပး ေစခုိင္း ေတာ္မူခ်က္အရ သိၾကားမင္း အာမဘေႏၱ၀န္ခံတာ၊ သာသနာေတာ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေၾကာင္း ခုိင္မာစြာ မွတ္ယူၾကရာ၏။ ထုိသုိ႔ နတ္တုိ႔ သနင္း သိၾကားမင္း ေစာင့္ေရွာက္ေသာ သာသနာကုိ ရည္ညႊန္း၍ လူတုိ႔ ေ၀ါဟာရ သိၾကားသာသနာဟု ေျပာဆုိေနၾကျခင္း ျဖစ္ေပသတည္။
ဓမၼ၀ီရဂ်ာနယ္၊ အတြဲ(၁၄)၊ အမွတ္(၅)၊ (၁၃-၂-၂၀၀၉) မွ ခင္ေမာင္မိုး(ေတာင္ႀကီး) ၏ သိၾကားသာသနာဆုိသည္မွာ
အနာဂတံဥာဏ္ေတာ္ျဖင့္ ေလာကကုိ ႐ွဳၾကည့္ေတာ္မူရာ
ျမတ္စြာဘုရားသည္ သာသနာေတာ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ရန္ သာသနာ့ ဥာဏ္ေတာ္ျဖင့္ ေလာကကုိ ႐ႈၾကည့္လတ္ေသာ္ သီဟုိဠ္ကၽြန္းတြင္ သာသနာေတာ္ ထြန္းကားလာမည့္ သမၸတၱိဂုဏ္ကုိ ျမင္ေတာ္မူ၍ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ ရွင္မဟိႏၵ သာသနာျပဳအံ့ေသာ အေၾကာင္းကုိ မိန္႔ၾကားေတာ္မူသည္။ သင္ သိၾကားမင္းသည္ ထုိကဲ့သုိ႔ ရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္းသို႔သြား၍ သာသနာျပဳေသာအခါ၌ အေပါင္းအေဖာ္ အကူအညီ ျဖစ္ပါေလေလာ့ဟု ေစခိုင္း ေတာ္မူခဲ့ေလသည္။
သိၾကားမင္းကာ "ေကာင္းပါၿပီ အရွင္ျမတ္ဘုရား" ဟု ၀န္ခံစကား ေလွ်ာက္ထား၍ ရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ သာသနာျပဳေသာအခါ အကူအညီ အေဖာ္သဟဲ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္းျဖင့္ ၀ိနယပိဋကတ္၊ အ႒ကထာ တြင္ ေဖာ္ျပသည္။
သာသနာေရးကိစၥမွန္သမွ် သိၾကားမင္းေစာင့္ေရွာက္ရစ္ရန္
ဤအ႒ကထာ၌ ျမတ္စြာဘုရားသခင္သည္ အရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ သာသနာျပဳေရး အတြက္သာ သိၾကားမင္းအား ေစခုိင္းေတာ္မူပံုကုိ ျပေသာ္လည္း ဤကိစၥတစ္ခုသာမက ေနာင္ ငါဘုရား မရွိသည့္ေနာက္ သာသနာေရး ကိစၥမွန္သမွ် သင္သိၾကားမင္း ေစာင့္ေရွာက္ ကူညီရစ္ပါေလ ဟု မွာၾကားျခင္း ကိစၥၿပီး၏။
ထုိသုိ႔ ေစခုိင္းေတာ္မူေသာအခါ သာဓုဘေႏၱ အာမဘေႏၱ စသည္ျဖင့္ သိၾကားမင္း၏ ၀န္ခံခ်က္ ထုိ အ႒ကထာ၌ မပါရွိေသာ္လည္း
တဒါသေကၠည ေဒ၀ါမိႏၵာ၊ မဟိႏၵေတၳရံ ဥပသကၤမိတြာ၊ ဧတဒေ၀ါစ-
- ကာလကၤေတာဘေႏၱ၊ မုဋသိ၀ရာဇာ၊ ဣဒါနိေဒ၀ါနံပိယတိႆ၊ မဟာရာဇာ ရဇၨံကာေရတိ။
- သမၼာ သမၺဳေဒၶနစ တုေမွ ဗ်ာကတာ၊ အနာကေတ မဟိေႏၵာနာမ ဘိကၡဳ၊ တဗၺပဏၰိဒီပံ ပသာေဒႆတီတိ။
ဤအ႒ကထာလာ စကားကုိ ေထာက္၍ ျမတ္စြာဘုရား ခုိင္းေစေတာ္မူေသာ ခဏပင္ သိၾကားမင္းသည္ အာမ၀န္တာ ခံခဲ့သည္ဟု မွတ္ယူရာ၏။ ျမတ္စြာဘုရား ေစခုိင္းေတာ္မူခ်က္ အတုိင္း ရွင္မဟိႏၵ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ သာသနာျပဳ ေသာအခါ သိၾကားမင္း အကူအညီေပးျခင္းကုိ ေထာက္ဆ၍ ျမတ္စြာဘုရား ေစခုိင္းေတာ္မူခ်ိန္တြင္ အာမဘေႏၱ၀န္ခံ စကား ေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္ဟု မွန္းဆ၍ သိႏုိင္ေလသည္။
ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ အမၺ႒လုင္
ထုိ႔ျပင္ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ႏွင့္ အမၺ႒လုင္ တုိ႔၏ ဇာတ္ႏွင့္စပ္၍ စကား အေျခအတင္ ေျပာဆုိ မိန္႔ၾကားရာ၌ ျမတ္စြာဘုရားက အမၺ႒လုင္ကုိ ႏွစ္ႀကိမ္တုိင္ပင္ ေမးေသာအခါ အမၺ႒လုင္သည္ ေပတိေပကပ္ မေျဖၾကားဘဲ ေနမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိၾကားမင္းသည္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္အား ေလွ်ာက္ထားခဲ့ဖူး ေလသည္။
"ဘ၀ဂါ ဓမၼံ ေဒေသထ"
- "ဘုန္းေတာ္ ႀကီးေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား၊ အရွင္ျမတ္ဘုရားတို႔သည္ တရားဓမၼကုိ ေဟာၾကား ေတာ္မူ ၾကပါကုန္ေလ ... "
- အရွင္ျမတ္ဘုရားတုိ႔၏ အာဏာေတာ္ျဖင့္ အမၺ႒ မလုိက္နာသည္ရွိေသာ္ ကၽြႏု္ပ္တုိ႔သည္ ဤ အမၺ႒ကို လုိက္နာေစပါကုန္အံ့ ...
"တုမာကံ ဓမၼစကၠံ ေဟာတု၊ အမွာကံ အာဏာစကၠႏၱိ ပဋိညံ အကာသိ"
- အရွင္ျမတ္ဘုရား တုိ႔ဘက္က ဓမၼစက္ ျဖစ္ပါေစ။ တပည့္ေတာ္တုိ႔ဘက္က အာဏာစက္ ျဖစ္ပါေစမည္ ဟု ပဋိညာဥ္ ၀န္ခံခ်က္ ျပဳခဲ့ေလၿပီ။
သာသနာေတာ္ အႏွစ္ ၅၀၀၀ ကာလပတ္လံုး
တပည့္ေတာ္တုိ႔ဘက္က အာဏာစက္ ျဖစ္ပါေစမည္ဟု သိၾကားမင္း၏ ေလွ်ာက္ထားခ်က္သည္ ျမတ္စြာဘုရား သခင္ ပရိနိဗၺာန္ စံၿပီးသည့္ေနာက္ အႏွစ္ ၅၀၀၀ ကာလပတ္လံုး တပည့္ေတာ္ ေစာင့္ေရွာက္ပါမည္။ သာသနာျပဳ ပုဂၢိဳလ္ တုိ႔အား ကူညီပါမည္။ အေဖာ္သဟဲ ျဖစ္ေစပါမည္ဟု ေလွ်ာက္ထားျခင္း ေပတည္း။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရားသခင္ တာ၀န္ေပး ေစခုိင္း ေတာ္မူခ်က္အရ သိၾကားမင္း အာမဘေႏၱ၀န္ခံတာ၊ သာသနာေတာ္ကုိ ေစာင့္ေရွာက္ေၾကာင္း ခုိင္မာစြာ မွတ္ယူၾကရာ၏။ ထုိသုိ႔ နတ္တုိ႔ သနင္း သိၾကားမင္း ေစာင့္ေရွာက္ေသာ သာသနာကုိ ရည္ညႊန္း၍ လူတုိ႔ ေ၀ါဟာရ သိၾကားသာသနာဟု ေျပာဆုိေနၾကျခင္း ျဖစ္ေပသတည္။
"ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ သာသနာေတာ္ျမတ္ႀကီး အဓြန္႔ရွည္ၾကာတည္ပါေစေသာ၀္ .. .."
ဓမၼ၀ီရဂ်ာနယ္၊ အတြဲ(၁၄)၊ အမွတ္(၅)၊ (၁၃-၂-၂၀၀၉) မွ ခင္ေမာင္မိုး(ေတာင္ႀကီး) ၏ သိၾကားသာသနာဆုိသည္မွာ