မဟာသတိပ႒ာန္ေလးပါး (၄)

သဘာတရားကုိ ဆင္ျခင္ျခင္းငါးပါး

(၁) နီ၀ါရဏ (အပိတ္အပင္)တရားငါးပါး
- ကာမဂုဏ္အလုိရွိျခင္း။
- သူတစ္ပါးပ်က္စီးေစလုိျခင္း။
- ေလးလံထုိင္းမႈိင္းျခင္း။
- ပ်ံ႕လြင့္ျခင္းႏွင့္ ေနာင္တပူပန္ျခင္း။
- ယံုမွား ဒြိဟႏွစ္လံုးႏွစ္ခြျဖစ္ျခင္း။

(၂) ခႏၶာငါးပါး (သိမႈတစ္ခု၏ဖဲြ႕စည္းပံု)
- ေဖာက္ျပန္တတ္သည့္တရားအစု (အာယတနတုိ႔၏ထိေတြ႕ျခင္း)
- ခံစားျခင္း (ေဝဒနာ)
- မွတ္သိျခင္း။
- အားထုတ္မႈ။ (စဥ္းစားဆင္ျခင္မႈ)
- အထူးသိမႈ။

(၃) အာယတနတစ္ဆယ့္ႏွစ္ပါး (သိမႈျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းအရင္း)
- မ်က္စိ။
- အဆင္း။
- နား။
- အသံ။
- ႏွာေခါင္း။
- အနံ႕။
- လွ်ာ။
- အရသာ။
- ကိုယ္။
- အေတြ႕အထိ။
- စိတ္။
- သေဘာတရား(ေ၀ဒနာ)(အထူးသိမႈ)

(၄) ေဗာဇၥ်င္ခုႏွစ္ပါး (သစၥာတရားတုိ႔ကုိ သိေၾကာင္းအေၾကာင္းအရင္း)
- တရားႏွင့္ေနထုိင္ျခင္း။
- ျဖစ္ပ်က္ေၾကာင္းက်ိဳးမ်ားကုိသိေအာင္လုပ္ျခင္း။
- အားထုတ္မႈကုိျပဳျခင္း။
- ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ျခင္း။
- ေအးၿငိမ္းခ်မ္းသာျခင္း။
- တည္ၿငိမ္ျခင္း။
- အစဲြအလန္းမရွိ သိျမင္ခံစားျခင္း။

(၅) သစၥာေလးပါး (သစၥာဆုိသည္မွာ အမွန္တရားျဖစ္သည္)
- ဆင္းရဲျခင္းအမွန္တရား။
- ဆင္းရဲျခင္းေၾကာင္း အမွန္တရား။
- ဆင္းရဲၿငိမ္းေၾကာင္း အမွန္တရား။
- ဆင္းရဲၿငိမ္းေၾကာင္းသုိ႔ ေရာက္ေစတတ္ေသာ အက်င့္အမွန္တရား (မဂၢင္ရွင္းပါးအက်င့္) ။ ။

မဟာသတိပ႒ာန္ေလးပါး (၃)

စိတ္ကုိဆင္ျခင္ျခင္းတစ္ဆယ့္ေျခာက္ပါး

- ရာဂႏွင့္ တကြေသာစိတ္။
- ရာဂကင္းေသာစိတ္။
- ေဒါသႏွင့္တကြေသာစိတ္။
- ေဒါသကင္းေသာစိတ္။
- ေမာဟႏွင့္တကြေသာစိတ္။
- ေမာဟကင္းေသာစိတ္။
- ငိုက္မ်ဥ္းေသာစိတ္၊ ေလးလံေသာစိတ္။
- ပ်ံ႕လြင့္ေသာစိတ္။
- ကသုိဏ္းအာ႐ံုတစ္ခုခုတြင္ တည္ၿငိမ္ေနေသာ ပုဂၢိဳလ္တြင္ျဖစ္ေသာ ခ်မ္းသာေသာစိတ္။
- ကသုိဏ္းအာ႐ံုတစ္ခုခုတြင္ တည္ၿငိမ္ေနေသာ ပုဂၢိဳလ္တြင္ျဖစ္ေသာ ခ်မ္းသာေသာစိတ္မွ တစ္ပါး အျခားေသာ ကာမာ၀စရစိတ္။
- ျမင့္ျမတ္ေသာစိတ္။
- တည္ၾကည္ေသာစိတ္။
- မတည္ၾကည္ေသာစိတ္။
- ကုသုိလ္စိတ္။
- အကုသုိလ္စိတ္။

မဟာသတိပ႒ာန္ေလးပါး (၂)

ေဝဒနာကုိ ဆင္ျခင္ျခင္းကုိးပါး
- သုခေ၀ဒနာ၊ ခ်မ္းသာေသာေ၀ဒနာ။
- ဒုကၡေ၀ဒနာ၊ ဆင္းရဲေသာေ၀ဒနာ။
- အဒုကၡမသုခေ၀ဒနာ၊ ဆင္းရဲျခင္းမဟုတ္၊ ခ်မ္းသာမဟုတ္ေသာ ေ၀ဒနာ။
- ကာမဂုဏ္ႏွင့္စပ္ေသာ ခ်မ္းသာေသာေ၀ဒနာ။
- ကာမဂုဏ္ႏွင့္မစပ္ေသာ ခ်မ္းသာေသာေ၀ဒနာ။
- ကာမဂုဏ္ႏွင့္စပ္ေသာ ဆင္းရဲေသာေ၀ဒနာ။
- ကာမဂုဏ္ႏွင့္မစပ္ေသာ ဆင္းရဲေသာေ၀ဒနာ။
- ကာမဂုဏ္ႏွင့္စပ္ေသာ မေကာင္း မဆုိးေသာေ၀ဒနာ။
- ကာမဂုဏ္ႏွင့္မစပ္ေသာ မေကာင္း မဆုိးေသာေ၀ဒနာ။

မဟာသတိပ႒ာန္ေလးပါး (၁)

႐ုပ္အေပါင္းကုိ ႐ႈဆင္ျခင္းျခင္း တစ္ဆယ့္ေလးပါး
- ထြက္သက္ ၀င္သက္ကုိ ႐ႈဆင္ျခင္ျခင္း။
- အေနအထိုင္ပံုစံကုိ ႐ႈဆင္ျခင္ျခင္း။
- လႈပ္ရွားမႈကုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဆင္ျခင္ျခင္း၊ ေကြး၊ ဆန္႔၊ မ၊ ခ်၊ လွဲမ်ားကုိ ႐ႈမွတ္ျခင္း။
- ဤခႏၶာကုိယ္ ဖဲြ႕စည္းပံုကုိ ႐ႈၿပီး စက္ဆုပ္ဖြယ္ဟု ႏွလံုးသြင္းျခင္း။
- ဤခႏၶကုိယ္ကုိ ဓာတ္ႀကီး(၄)ပါးအျဖစ္ ႏွလံုးသြင္းျခင္း။
- သူေသေကာင္(၉)မ်ိဳးႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ဆင္ျခင္ျခင္း။
o ေသၿပီး(၁)ရက္၊ (၂)ရက္၊ သူေသေကာင္ျဖစ္။
o ပုပ္ပြ၊ အရည္ထြက္။
o လင္းတစား
o ေသြးသားအေၾကာက်န္။
o အသားေတြကုန္၊ ေသြးႏွင့္အေၾကာက်န္။
o ေသြးခမ္းေျခာက္၊ အေၾကာက်န္၊ အရုိးစု၊ အရုိးျဖဴေဖြး။
o အ႐ုိးပံု။
o အမႈန္႔ျဖစ္။